Američki fudbal - o sportu




Američki fudbal

Američki fudbal nastao je 1867. godine na univerzitetu Prinston kao varijanta ragbija. U početku ova vrsta fudbala igrana je samo u okviru najprestižnijih američkih univerziteta ali je međuuniverzitetska fudbalska asocijacija, formirana devet godina od nastanka američkog fudbala, ustanovila pravila igre. Ta pravila u Americi prvo je unapredio Volter Kemp, igrač bostonskog Harvarda, a pravila su ovoj državi precizirana 1912. godine, dok je prva profesionalna liga odigrana samo osam godina nakon toga. 1922. godine profesionalna liga dobija ime NFL (National Football League). Kao konkurenstka liga javlja se 1960. godine AFL (American Football League), a šampionu ovih liga odmerili su snage u velikom finalu, poznatijem kao  Super Bowl meču. Kasnije obe lige sastavile su se u NFL, koji se i danas igra na prostoru SAD.


Pravila igre

Dva tima od po 11 igrača igraju utakmicu koja traje 4 puta po 15 minuta čiste igre, a odmor između drugog i trećeg dela igre traje 12 minuta. U sastavu svakog tima može biti ukupno 45 igrača, koji su po svojim funkcijama na terenu podeljeni na napadače, odbrambene igrače i postavu za specijalne zadatke.        
Cilj svakog tima jeste da postigne više poena od protivničke ekipe.
Početni udarac izvodi tim koji je putem novčića određen da sa linije koja označava 30 jardi na terenu.Dok prima loptu, napadačka postava tima koji prima početni udarac raspoređuje se po terenu, a to isto čini i odbrambena postava tima koji je izveo početni udarac. Napadački tim koji ima loptu u posedu ima pravo na 4 dauna kako bi napredovao 10 jardi. Ako u tome uspe u bilo kom daunu stiče pravo na seriju novih dauna i osvajanje novih 10 jardi. Lopta se između irgača i jardi prenosi trčanjem i dodavanjem.
Tačdaun donosi 6 poena, a postiže se kada napadački tim položi loptu na gol-liniju odbrambene ekipe ili iza nje (u end-zonu). Posle postignutog tačdauna, lopta se postavlja na 2 jarde od protivničke end-zone. Napadačka ekipa može da dobije dodatne poene: ako šuter pogodi gol-1 poen, a ako izvede pretvaranje za 2 poena, tj. iz jednog pokušaja unese loptu u end-zonu protivničke ekipe dobija 2 poena.
Sejfti (donosi 2 poena i posede lopte) se postiže kada ekipa koja se brani obori igrača napadačke ekipe sa loptom u njegovoj end-zoni i lopta ode u aut.
Napadačka ekipa može da poentira i šutom iz polja što donosi 3 poena.
Ako tim u napau ne osvoji 10 jardi u 4 dauna, lopta prelazi u posed druge ekipe. Zavisno od situacije na terenu, pre nego što pokušaju četvrti daun, igrači tima u napadu imaju tri mogućnosti: da odbace tim koji se brani što više unazad ispucavanjem lopte nogom što dalje od svoje linije; ako su dovoljno blizu gola, da pokušaju da poentiraju šutom iz polja; ili ako je utakmica pri kraju a protivnička ekipa vodi, da pokušaju da ostvare tačdaun trčanjem ili dodavanjem.
Veličina terena je 120 jardi (109, 7 m) puta 53 1/3 jarda (48, 8 m), i igra se na travi ili na veštačkoj podlozi.  End zona čini poslednjih 10 jardi na oba kraja terena (po dužini).

Američki fudbal u Srbiji

Svi klubovi u Srbiji su pod okriljem Srpske asocijacije američkog fudbala (SAAF).

SAAF čine beogradski Vukovi, novosadske Vojvode, somborski Celtisi, Lovci iz Vrbasa i još 16 klubova, kao i ekipe poput kragujevačkih Divljih veprova, beogradskih Plavih zmajeva, čačanskih "Anđeoskih ratnika", "Kraljevskih kruna" iz Kraljeva, Vitezova iz Kleka i drugih.

Nevena Belić